Vanaf november 2025 doorlopend
Initiator DANSjeLIJFerin!
Als Gids in Verandering geloof ik in de kracht van dans. Dansen zorgt er spelenderwijs voor dat mensen in hun lijf landen, haar wijsheid gaan (h)erkennen en in verbinding met elkaar deze onmisbare bron inzetten om dat te creëren waarnaar ze verlangen.
Om dans het podium te geven dat het verdient en zo veel mogelijk mensen met haar kracht te bereiken, ben ik DANSjeLIJFerin! begonnen. Daarmee verzorg ik danssessies zowel voor ‘particulieren’ (in groepsvorm) als voor ‘(onderwijs)organisaties’ op maat.
Maart 2025 t/m … (doorlopend deeltijd)
Kernteamlid
bij burgerinitiatief de Drinkbare Berkel
Met ons burgerinitiatief de Drinkbare Berkel zetten we ons in om ‘onze’ rivier weer schoon en drinkbaar te maken.
Binnen het kernteam hou ik mij bezig met dat wat nauw aan mijn hart ligt:
- zorgen dat mijn mede-teamleden en ikzelf dicht bij onszelf blijven in onze bijdrage aan de Drinkbare Berkel, het is immers een grote opgave. Zodat wij vanuit ons hart en natuurlijke draagkracht acties ondernemen voor onze rivier
- tegelijkertijd zorgen dat ons team als geheel stroomt zodat we samen krachtige acties kunnen ondernemen op al die lagen waarop wij acteren; van rivier tot mens tot gemeenschap tot overheid
- zorgen dat onze gemeenschap, de Berkelfamilie, groeit, niet alleen in grootte maar juist ook in onderlinge verbinding. Samen organiseren wij o.a. wandelingen langs de Berkel en ceremonies waarin ritueel werk bijdraagt aan onze verbinding met ‘onze’ rivier, en aan haar en – daarmee samenhangend – ons welzijn.
Praktijkvoorbeeld: aan het begin van een teamsessie verbinden we ons eerst met ‘onze rivier’ vanuit ons hart. Vandaaruit laten we ook het water in ons stromen: hoe voel ik me en welke inbreng voelt nu passend voor mij? Om van hieruit met elkaar in gesprek te gaan over onze koers en de concrete acties die we de komende tijd gaan ondernemen. Juist door aan het begin te vertragen en ons wezenlijk te verbinden met onszelf en de rivier waar we dit werk voor doen, verloopt de eigenlijke ‘vergadering’ soepel en daadkrachtig.
September 2024 t/m september 2025
Externe procesbegeleider gebiedsproces
bij gemeente Bronckhorst
In september 2024 stapte ik met dank aan een Regionale transitiewerkplaats–subsidie van DuurzaamDoor het gebiedsproces de RegioRotonde van de gemeente Bronckhorst in.
De RegioRotonde is een gebiedsproces dat de in vele opzichten belemmerende netcongestie wil verminderen door een brede energiegemeenschap op te richten in het dorp Steenderen en omstreken, waarin bewoners, lokale ondernemers, boeren, bedrijven, maatschappelijke organisaties en de overheid samen optrekken.
Als externe procesbegeleider – systems convener in DuurzaamDoor-termen – werkte ik aan het creëren van een zogenoemde transitieruimte voor de betrokken gebiedspartners. Een dergelijke (fysieke) ruimte is van belang om de onderlinge verbinding en vertrouwen te kunnen scheppen die nodig is om het proces gezamenlijk aan te willen en kunnen gaan.
Tijdens dit proces kwamen we tot de conclusie dat er eerst binnen de gemeente zelf – tevens initiator van dit gebiedsproces – nog een aantal stappen gezet moesten worden voordat we tot bovenstaande ruimte konden komen.
In april 2025 zette de gemeente Bronckhorst en ik onze samenwerking voort met als opdracht het schrijven van het ‘Begrijpelijk en bestuurlijk gedragen verhaal RegioRotonde’ om dit gebiedsproces door te kunnen ontwikkelen vanuit de pioniersfase naar daadwerkelijk resultaat voor het gebied.
Het schrijven van dit verhaal maakte meer los dan alleen de benodigde woorden voor het verhaal zelf. Het schrijfproces in samenwerking met de betrokken collega’s zorgde er ook voor dat er in de organisatie blokkades boven water kwamen en loskwamen die de voortgang van het gebiedsproces in de weg zaten.
Mijn bijdrage kort samengevat:
- door verhalend te werken voor de RegioRotonde kwam er een gemeenschappelijk – noot: voor nu intern bij de gemeente zelf – verhaal op tafel te liggen dat het log geworden gebiedsproces weer ‘praktisch hanteerbaar’ maakte (quote uit organisatie)
- door onderweg systemisch te kijken (wat is er voelbaar in de onderstroom?) en dat wat ik voelde openlijk bespreekbaar te maken, heb ik ‘het onbesprokene op tafel gekregen’ (quote uit organisatie). Dán ontstaat nieuwe adem- en bewegingsruimte voor de betrokken mensen om samen blokkades op te lossen
- door een visie neer te leggen met als kernvraag ‘Hoe krijgen we onze visie ook daadwerkelijk aan de grond in het gebied waarover we praten?’, kreeg de gemeente inzicht in de concrete acties die ze zelf en in samenwerking met hun gebiedspartners konden gaan zetten.
Praktijkvoorbeeld: ik startte mijn opdracht met een reeks gesprekken met betrokkenen dwars door de organisatie heen om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van het proces tot nu toe en de status anno nu. Door als gespreksstarter kaarten te gebruiken met puur beeld erop, creëerde ik een andere, frisse en lichte (als in niet-zware), associatieve ingang om naar dit al veel langer lopende, complexe proces te kijken (waar al zo veel over gezegd was…, hard aan getrokken was…). Ik merkte dat mensen mede daardoor openden en zichzelf & mij inzicht gaven in wat we samen te doen hadden om dit proces weer in beweging te krijgen.
‘Puck heeft bij de gemeente Bronckhorst vormgegeven aan het verhaal rondom de Regiorotonde. Een project dat over de toekomst gaat, met veel onontdekte elementen en spannende keuzes. Puck heeft enerzijds inzicht gegeven in waar de uitdagingen zaten en anderszijds het verhaal rondom de Regiorotonde aan het papier toevertrouwt. Daarnaast is ze een warm mens die niet bang is om ook de lastige gesprekken aan te gaan. Professioneel en met gevoel.‘
Sieuwke van slooten, opdrachtgever en directeur van Gemeente bronckhorst
September 2023 t/m december 2024
Werkplaatsbegeleider
bij Aan de slag met de Omgevingswet (Ministerie van VRO)
De Omgevingswet trad op 1 januari 2024 officieel in werking. Deze wet schrijft de regels voor die betrekking hebben op het creëren van ‘een gezonde en veilige leefomgeving’. Het bijzondere van deze wet is dat deze uitnodigt tot ‘anders werken’ dan men in overheidsland tot voor kort gewend was (uitzonderingen daargelaten natuurlijk).
Anders werken draait om: integraal werken of te wel in-samenhang naar een vraagstuk kijken, samenwerken voorbij de bekende hokjes (over beleidsterreinen heen, en voorbij organisatie-, gemeente- en provinciegrenzen) en ‘inwoners’ laten participeren. Mooi voer voor een veranderkundige en procesbegeleider zoals ik die juist focust op de intermenselijke kant van organiseren.
Samen met mijn mede-werkplaatsbegeleiders verzorgde ik series sessies voor overheden en netwerkpartners aan de hand van inhoudelijke casussen. Daarvoor vormde ik telkens een team met een inhoudelijk ingevoerde collega. Of we gingen als team regionaal de uitdaging aan om het direct te hebben over ‘samenwerken’.
Want: hoe doe je dat samen-werken? Dat is al een opgave binnen een enkele organisatie, laat staan tussen (zeer diverse) organisaties. En wat is er voor nodig om mensen die gewend zijn zich direct te focussen (te storten) op de inhoud hierop in beweging te krijgen?
Een opmerking die ik meermaals terugkreeg tijdens sessies luidde: “Het duurt wel lang hoor voordat we echt aan de inhoud toekomen”. Om vervolgens rond sessie 3, 4 te horen: “Gaat goed hè met samenwerken!”. Daarvan krijg ik als procesbegeleider een grote glimlach op mijn gezicht.
Praktijkvoorbeeld: door tal van uitnodigingen hielp ik mensen zich te verbinden met hun collega’s en daar het belang van te ervaren. Bewust koos ik hierbij voor aanpakken die een beroep doen op net die andere hersenhelft (rechts i.p.v. het logisch denkende links). Bijvoorbeeld: gespreksstarters en -vormen die je beleving aanzetten zoals de vraag ‘Wat drijft jou als mens als het gaat om… ‘omgevingsveiligheid’?’, beeldkaarten die mensen helpen elkaar te begrijpen (juist handig voor mensen uit verschillende domeinen, zoals fysiek en sociaal domein in deze context), en speelse oefeningen zoals torens bouwen die inzichtelijk maken wat de benodigde ingrediënten zijn om te kunnen samenwerken.
2023-2024
Coach jongeren
bij Starters (Futureproof-programma)
In 2023 en 2024 faciliteerde ik op uitnodiging van Starters reflectiesessies voor het Futureproof-programma. Futureproof is een trainingsprogramma dat jongvolwassenen (18 t/m 29 jaar) inspireert en helpt om hun talent als sociaal ondernemer verder te ontwikkelen.
Begin 2024 combineerde ik voor mijn serie sessies de lijfelijke kracht van dans met de spiegelende kracht van de natuur om jongeren diepgaand te kunnen laten reflecteren op hun proces; in zichzelf, met hun team, en met hun hele Futureproof-groep. In onderstaande quotes beschrijven de coördinatoren wat mijn aanpak ‘hun’ jongeren bracht.
Praktijkvoorbeeld: dansen fungeerde tijdens deze sessies als middel om de jongeren in hun lijf te laten landen, te laten aarden, en in contact te laten komen met hun gevoel. Als inspiratie liet ik de jongeren tijdens de dans lijfelijk contact maken met de vijf elementen – aarde, water, vuur, lucht en ruimte – en er vrij mee bewegen, ieder op diens eigen manier. Achteraf vroeg ik de jongeren om de kwaliteiten te benoemen die ze bij de verschillende elementen hadden gevoeld. Zonder erbij na te denken, noemden ze onder meer: stabiliteit, zekerheid, flexibiliteit, passie, (zelf)liefde, speelsheid, creativiteit en vrijheid. Hun lichamen vertelden het hen. Dit zijn zulke waardevolle kwaliteiten om je – juist lijfelijk – bewust van te zijn. Het opende voor de jongeren andere lagen in hun reflectieproces erna. Zoals een van de deelnemers vertelde: “Ik voelde tijdens het schrijven van mijn persoonlijke reflectie dat het op een bepaald moment begon te stromen in mijn lichaam. Dat zou ik eerder niet opgemerkt hebben. En nu doordat we met water gedanst hadden, kon ik het herkennen. Het vertelde mij dat dit precies is wat ik wil doen.”
‘Reflecteren kan je alleen doen vanuit stilstand. Puck heeft de groep door middel van beweging tot stilstand gebracht waardoor er ruimte ontstond voor allerlei gevoelens, gedachten en emoties. Een waardevolle sessie waarin Puck dicht bij zichzelf bleef en de groep op reis nam door het proces van voelen en reflecteren.’
Rachel Weijman, programmacoördinator FutureProof Nijmegen
‘Puck heeft een open energie en veel persoonlijke aandacht voor ieder individu binnen de groep. Hiermee weet zij een gevoel van vrijheid en vertrouwen te creëren, waardoor iedereen durft te bewegen en stil te staan op hun eigen manier. Haar reflectietraining bracht de jonge deelnemers, middels beweging, schrijven en gesprek, tot waardevolle inzichten over hun leerproces en hun ambities voor de toekomst.’
Arjen Ploeger, programmacoördinator FutureProof Den Haag
Juni 2021 t/m december 2023
Organisatieontwikkelaar
bij burgerinitiatief Ons Eten Den Haag & de Haagse Voedselraad
Medio 2021 startte ik als organisatieontwikkelaar & community builder bij Ons Eten Den Haag en de Haagse Voedselraad. Ons Eten is een burgerinitiatief dat de transitie naar een toekomstbestendig voedselsysteem wil versnellen.
Met ons zelfsturend kernteam als spil in het web verbonden wij tal van voedsel- en daaraan palende sociale initiatieven in de stad met elkaar. Om samen een krachtigere beweging te vormen én het bestuur van de stad/provincie ervan te overtuigen hoe cruciaal dit soort ‘voedselverbindingsplekken’ zijn voor het wel-zijn van ons mensen in de stad.
Ik voelde me als een vis in het water binnen ons team en onze vereniging. Ik organiseerde wanneer nodig gesprekken en sessies om als team onze koppen, harten en handen weer bij elkaar te kunnen brengen. Ook ‘puzzelde ik op wat Ons eten nu toch eigenlijk voor club was’, aldus een collega, en bracht de uitkomsten mee onze ontwikkel-/strategiesessies in. Daarnaast bouwde ik aan onze Ons Eten-gemeenschap door mensen te enthousiasmeren om zich te verbinden aan onze gezamenlijke beweging van onder op.
Praktijkvoorbeeld: aanhakend op dat ‘ik puzzelde op wat Ons Eten nu toch eigenlijk voor club was’: uit gesprekken met mijn collega’s in mijn begintijd kwam een rode draad tevoorschijn. De meesten van ons misten letterlijk het contact met de grond onder hun voeten; ze werkten voor initiatieven die met de grond verbonden waren, maar ‘zweefden’ er zelf boven. En de meesten voelden figuurlijk ook geen stevige grond onder onze vereniging. Wie en wat is Ons Eten? Wat is onze meerwaarde? Wat willen we bereiken? Hoe maken we geaarde plannen? Voor mij een prachtig krachtige – hoewel ook confronterende – rode draad om een teamsessie op te bouwen met de geformuleerde vragen als leidraad om ons als team weer te laten aarden om vandaaruit krachtig te doen groeien.
Tot slot: het mooie is dat meerdere van mijn collega’s hierna zelf met hun handen in de klei zijn gaan werken, bij een van ‘onze’ initiatieven of elders. Het heeft mij weer laten zien wat de waarde is van met onze handen in ‘onze’ Aarde werken.
‘Puck is een geweldige inspirator. Samen hebben we de strategiesessie voorbereid en begeleid voor de Haagse Voedselraad/Vereniging Ons Eten. Puck kan geweldig goed luisteren, heeft een open en enthousiasmerende instelling, en zet daarmee haar energie en talenten in om de organisatie verder te brengen op datgene wat strategisch nodig is om de voedseltransitie te versnellen. Daarbij weet zij als geen ander mensen te laten landen vanuit hun hoofd in hun lijf en het hier en nu, van waaruit mooie verbinding ontstaat en energie vrijkomt om gezamenlijk de geformuleerde strategie te definiëren en te volgen. Ik gun iedereen zijn/haar Puck!
MIRIAM OFFERMANS, owner & founder public@stake